Arguvan Türküleri ve Arguvan Ağzı
Arguvan, Malatya'nın müzik kültürü açısından en bilinen ilçelerinden biridir. Arguvan türküleri uzun hava, ağıt, sevda, gurbet, ayrılık, yoksulluk ve kader temalarıyla öne çıkar.
Arguvan, Malatya'nın müzik kültürü açısından en bilinen ilçelerinden biridir. Arguvan türküleri uzun hava, ağıt, sevda, gurbet, ayrılık, yoksulluk ve kader temalarıyla öne çıkar.
Malatya, halk oyunları bakımından halay bölgesi içinde değerlendirilir. Halaylar genellikle davul ve zurna eşliğinde oynanır.
Malatya'da kına gecesi, evlilik gelenekleri içinde önemli bir yere sahiptir. Kına gecelerinde kadınlar arasında söylenen türküler ve oynanan oyunlar, yerel kültürün sözlü aktarım yollarından biridir.
Bervanik, Malatya geleneksel kadın giyiminde kullanılan önlük veya peştamal türü bir parçadır. Düz dokuma bez üzerine ahşap kalıplarla desen basılarak hazırlanır.
Arapgir tahta çivili ayakkabısı, Malatya'nın Arapgir ilçesiyle anılan geleneksel el sanatlarından biridir. Bu ayakkabıların yüz kısmı deriden, tabanı köseleden yapılır.
Malatya'da bakır ürünler, geleneksel çarşı kültürünün bir parçası olarak anılır. Bakırcılar Çarşısı'nda kazan, sini, tas, tabak, ibrik ve lamba gibi ürünler bulunabilir.
Malatya denince akla gelen ilk ürünlerden biri kayısıdır. Kayısı sadece tarımsal bir ürün değil, Malatya'nın ticaret, mutfak ve gündelik yaşam kültürünün de parçasıdır.
Malatya mutfağında kışlık hazırlıklar önemli bir yer tutar. Kurutmalıklar, pestil, pekmez, reçel, gün kurusu kayısı ve benzeri ürünler ev yaşamının parçası olarak görülebilir.
Malatya geleneksel kültüründe doğum, insan hayatının önemli geçiş dönemlerinden biri olarak görülür. Doğum, loğusalık, kırk çıkarma, beşik hazırlığı ve çocuğun korunmasına yönelik bazı inanışlar halk kültürü içinde yer alır.
Malatya'da evlenme gelenekleri aile görüşmeleri, söz, nişan, kına ve düğün gibi aşamalardan oluşur. Geçmişte görücü usulü daha yaygınken, zaman içinde karşılıklı anlaşmaya dayalı evlilikler artmıştır.
Tura oyunu, Malatya halk kültüründe adı geçen geleneksel oyunlardan biridir. İki ekip halinde oynanan bu oyun, geçmişte özellikle genç erkekler arasında bilinen bir meydan oyunu olarak anlatılır.
Malatya halk müziğinde bağlama, davul, zurna, kaval, cümbüş ve darbuka gibi çalgılar öne çıkar. Arapgir ilçesinde ise klarnetin daha yaygın kullanıldığı kaynaklarda belirtilir.
Yeşilyurt ilçesinde el yapımı bez bebekler, yerel el emeği ürünleri arasında anılır. Bu bebekler genellikle Malatya'nın yöresel kıyafetleriyle hazırlanmış kadın ve erkek modellerden oluşur.
Malatya kültüründe sadece yemek, müzik ve halk oyunları değil, efsaneler, anlatılar ve sözlü kültür de yer alır. Eski Malatya, Derme Suyu, Koca Vaiz gibi adlarla anılan yerel efsane ve anlatılar kaynaklarda geçer.
Semah, Malatya ve çevresinde yaygın olan önemli bir kültürel ve manevi danstır. Alevi-Bektaşi geleneğinin bir parçası olan semah, topluluk halinde icra edilen ritüel bir danstır.